Vergroting aansprakelijkheid bestuurders van stichtingen en verenigingen

vergadering-vereniging

Veel zorginstellingen, woningbouwcorporaties en andere non-profit organisaties worden gedreven in de vorm van een vereniging of stichting. Voor bestuurders en toezichthouders van deze non-profit organisaties en alle andere stichtingen en verenigingen gaat (vermoedelijk) in 2017 het één en ander veranderen. Dan treedt het Wetsvoorstel Bestuur en toezicht rechtspersonen (het “Wetsvoorstel”) in werking.

Waarom dit wetsvoorstel?

Afgelopen jaren hebben er tal van malversaties plaatsgevonden bij grote stichtingen en verenigingen in met name de publieke sector. Denk bijvoorbeeld aan de schandalen die hebben plaatsgevonden bij verschillende woningcorporaties zoals bij Vestia (Erik Staal) en Rochdale (de “Masserati Man”). Maar ook diverse zorginstellingen hebben te maken (gehad) met schandalen. Zo zijn recent een bestuurder en twee leden van de raad van toezicht van een zorginstelling in Zuid-Holland, die zorg en huisvesting levert aan licht verstandelijk gehandicapten, aangehouden op verdenking van (betrokkenheid bij) fraude.

Deze schandalen zijn voor de politiek aanleiding geweest om nog eens goed te kijken naar de taakvervulling en aansprakelijkheid van bestuurders en toezichthouders van verenigingen en stichtingen. Niet in de laatste plaats omdat het hier om publieke middelen gaat.

Wat zijn de meest in het oog springende wijzigingen voor u als bestuurder of toezichthouder van een stichting of vereniging?

Het Wetsvoorstel beoogt – kort gezegd – de wettelijke bepalingen terzake de taakvervulling en aansprakelijkheid van bestuurders en toezichthouders bij stichtingen en verenigingen te wijzigen. Meer in het bijzonder gaat het om de volgende wijzigingen:

  • er komt een wettelijke grondslag voor de instelling van een toezichthoudend orgaan bij een vereniging en stichting. Deze ontbreekt momenteel;
  • wettelijk wordt vastgelegd dat u als bestuurder of toezichthouder zich bij de vervulling van uw taak moet richten naar het belang van de stichting of de vereniging, bij gebreke waarvan u aansprakelijk bent voor schade;
  • in geval van faillissement bent u als bestuurder of toezichthouder hoofdelijk aansprakelijk voor schade als gevolg van onbehoorlijke taakvervulling;
  • indien u als bestuurder of toezichthouder een persoonlijk tegenstrijdig belang heeft met het belang van de stichting of de vereniging, dan dient u zich te onthouden aan de beraadslaging en besluitvorming. Datzelfde geldt nu ook al voor BV’s en NV’s. Doet u dat niet kunt u aansprakelijk worden gesteld;
  • er komt een wettelijke ontslagregeling voor toezichthouders bij stichtingen en verenigingen. Deze regeling ontbreekt momenteel. Bovendien worden de ontslaggronden voor u als stichtingbestuurders versoepeld;
  • er komt een wettelijke regeling voor stichtingen en verenigingen om ook te kiezen voor een monistisch bestuursmodel, een bestuur bestaande uit uitvoerende en niet-uitvoerende bestuurders (de “one-tier board”). Vanaf 2013 bestaat deze wettelijke regeling ook al voor BV’s en NV’s.

Wat betekent dit voor u als bestuurder of toezichthouder van een stichting of vereniging?

U zou kunnen denken dat u na inwerkingtreding van het wetsvoorstel eerder aansprakelijk kan worden gehouden. Dat is op zich juist, maar als u uw werk als bestuurder of toezichthouder al naar behoren deed hoeft u zich geen zorgen te maken. En op basis van bestaande gerechtelijke uitspraken was u als bestuurder ook al aansprakelijk te houden in bepaalde gevallen. Het valt voor u te overwegen om een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten. In ieder geval adviseren wij u uitdrukkelijk om uw corporate governance na te lopen en na te gaan of u niet de statuten van de stichting of vereniging dient aan te passen en de daarmee verband houdende documenten (waaronder directie- en RvT reglementen).

Status Wetsvoorstel

Op 8 juni 2016 is het Wetsvoorstel ingediend bij de Tweede Kamer. De huidige streefdatum voor inwerkingtreding van het Wetsvoorstel is 1 januari 2017.

Wilt u meer specifiek weten wat deze wetswijziging voor u zou kunnen betekenen? Neemt u dan contact op met:
(+31) 020 - 8940700
(+31) 06 - 55394459
  • Deel dit bericht via: